|
Przeszukaj Listonosza
Polecamy Witryny
● blogi
● wizytówki
● praca
● ogłoszenia
● internet
● brukowiec
● bajeczka
Sponsorzy
Imieniny - Prezenty
Urodziny - Prezenty
|
ALFABET SŁOWIAŃSKI - GŁAGOLICA
Cyryl i Metody opracowali specjalny słowiański alfabet, gdyż wcześniej, jak się
najczęściej uważa, Słowianie nie znali pisma (nie jest to do końca pewne,
istnieją przekazy sugerujące, że jakaś forma pisma była jednak wcześniej znana).
Alfabet grecki wydał im się początkowo mało odpowiedni z uwagi na dużą ilość
głosek słowiańskich, które nie miały odpowiedników w greckim języku. Wzorując
się na Gruzinach (pismo od IV wieku w oparciu o alfabet syryjski) i Ormianach
(pismo od IV wieku wzorowane na greckim i pahlawi), opracowali odrębny, czysto
słowiański alfabet, który nazwali głagolicą od glagolati = mówić. W literaturze
spotyka się informację, że głagolica była wzorowana na greckiej minuskule, co
moim zdaniem jest wyssaną z palca bajką, powtarzaną bez konfrontacji z faktami.
A oto opis niektórych liter:
a to rodzaj plusa (krzyża) z haczykami na obu końcach poziomej kreski,
i to trójkąt z wierzchołkiem w dół, a pod nim kółko (WC męski i WC damski :-)),
m to jakby nasze duże „T” z dorysowanymi czterema kółkami: po jednym
podwieszonym na końcach poziomej belki i dwa na dole („u korzeni” po obu
stronach poziomego słupka),
n to rodzaj stylizowanego „P” (z przeciągniętą w lewo i zagiętą w dół kreską
dochodzącą do środkowej części „słupka”),
s to odwrócone do góry nogami głagolickie i, czyli kółko stojące na trójkątnej
podstawce,
t to dwa trójkąty zwisające w dół z jednej belki (albo jak ktoś woli, w
zamknięte od góry poziomą kreską),
f to stojący prostokąt przecięty w środku poziomą belką, na której wystających
końcach dowieszono po kółku,
c to jakby nasze v (zaokrąglone na dole) z kółkiem doczepionym u góry lewego
ramienia, przypomina literę hebrajską cade, ?,
ě („jać”, długie e) to trójkąt z wierzchołkiem w górę, w którym wrysowano „T”
tak aby odciąć górny trójkącik w wierzchołku i dwa trapezy prostokątne poniżej,
itd.
Pewne podobieństwo do liter greckich mają jedynie g (rodzaj stylizowanej małej
gammy (?) – może stąd te powtarzane bajki o wzorowaniu się na greckiej
minuskule), d (??? – napiszmy zaokrąglone na dole v, dorysujmy dwa kółka na
końcach ramion i odwróćmy całość do góry nogami – czy to już przypomina deltę
(?, ?)? – mnie nie bardzo) i może jeszcze w jakimś stopniu kilka innych.
Być może część liter zapożyczono z alfabetu syryjskiego lub hebrajskiego (m.in.
š (sz) podobne jest do litery szin – ?). Mówi się nawet o podobieństwie litery ž
(ż) do koptyjskiej litery dżandża (?; koptyjski – ostatni etap rozwoju języka
egipskiego, do dziś używany jako język liturgiczny wśród egipskich chrześcijan)
– Cyryl musiał być zaiste niezwykle uczony, skoro znał ten język, tak odległy w
przestrzeni… Jeśli ktoś widzi jakieś dalsze podobieństwa, chętnie z nim
podyskutuję.
Jednak uważa się, że głagolica jest oryginalnym tworem dwojga braci,
zeslawizowanych Greków, a do jej powstania przyczyniła się jedynie idea pisma
alfabetycznego, ale w żaden sposób nie da się wykazać jej bezpośredniego związku
z innymi pismami alfabetycznymi, choć być może przeniesiono do niej pewne
rozwiązania. Z przyczyn historycznych w języku greckim samogłoskę u zapisywano
(i zapisuje się nadal) na sposób francuski, tj. dwuznakiem ou. Podobny sposób
zastosował Cyryl w głagolicy. Nawiasem mówiąc, nie wiemy, jaką wymowę miało
wówczas słowiańskie u – jest ono bowiem pochodzenia dwugłoskowego i mogło być
wymawiane faktycznie jako „pochylone” długie o (zwykłe o było w słowiańskim
krótkie i zapewne bardzo szerokie, gdyż jeszcze może wiek wcześniej wymawiano je
jak krótkie a). Być może taka oryginalność głagolicy była celowa. Cyryl, jako
przeciwnik „herezji trójjęzycznej”, mógł celowo unikać podobieństwa liter
słowiańskich do znanych mu alfabetów. Może właśnie dlatego pierwsza litera
alfabetu – a – to stylizowany krzyż, symbol chrześcijaństwa.
Głagolica, w przeciwieństwie do ówczesnego pisma greckiego, była pismem niemal
fonetycznym. Och, jakże daleko do niej dzisiejszej ortografii polskiej! A co
dopiero mówić o angielskiej! Według świadectwa niejakiego Chrabra, pierwotnie
składała się z 38 liter i ostateczną postać uzyskała w roku wyprawy braci
sołuńskich na Morawy, tj. w roku 863. Głagolica używana była w czasie misji
wielkomorawskiej, później stopniowo zastępowano ją cyrylicą. Znane są np. teksty
pisane na pergaminie, zw. palimpsesty, pierwotnie spisane głagolicą, którą
później poprawiono na cyrylicę dokonując transliteracji.
Najlepsze klipy video na Twoją komórkę!!!
.
|
