System politoniczny jest historycznym systemem ortografii języka greckiego kształtującym się od czasów hellenistycznych do końca czasów bizantyjskich. Dla języka nowogreckiego zastąpiono go w 1982 systemem monotonicznym, przy czym wielu Greków wciąż stosuje system politoniczny. Cechą charakterystyczną systemu politonicznego jest rozbudowana diakrytyka oddająca starożytną wymowę języka greckiego.
System monotoniczny ortografii greckiej jest uproszczoną formą ortografii języka nowogreckiego wprowadzoną przez parlament grecki w 1982, tak dla Katharewusy, jak i dla Dimotiki. Zastępuje on tradycyjne greckie akcenty (acutus, gravis i circumflexus) jednym, oznaczającym dotąd acutus (´). Porzuca także użycie spiritus asper i spiritus lenis.
Uproszczenie ortografii motywowano faktem, że ortografia politoniczna jest skomplikowana i trudna do nauczenia się, znaki diaktryczne systemu politonicznego nie oddają żadnych właściwości współczesnej wymowy, dając informację tylko o etymologii słów i ich wymowie starożytnej. System monotoniczny jest odrzucany przez wielu Greków, sądzących, że system politoniczny stwarza więź z przeszłością. Cerkiew grecka wciąż używa systemu politonicznego. Drukuje się w nim wciąż wiele książek. Fakt, że greka nie była w starożytności zapisywana za pomocą systemu politonicznego, który został wprowadzony stopniowo w czasach bizantyjskich, utrudnia jednak jego obronę. Grekę klasyczną wciąż powszechnie zapisuje się za pomocą systemu politonicznego.
| Litera grecka | Nazwa grecka litery | Polski odpowiednik | Uwagi dotyczące wymowy |
|---|---|---|---|
| Α α | αλφα [alfa] | a | wymawia się jak polskie a, dwuznak "αι" wymawia się jako e |
| Β β | βητα [wita] | w | wymawia się jak polskie w |
| Γ γ | γαμα [ghama] | g | wymawia się jak polskie gardłowe g (gh), na początku wyrazu, przed "i" nie wymawia się (γεια σου [ja su]), aby otrzymać typowe g łączy się z k ("γκ") |
| Δ δ | δελτα [dhelta] | d | wymawia się jak angielskie th w "this", aby otrzymać typowe d zapisuje się nt ("ντ") |
| Ε ε | εψιλον [epsilon] | e | wymawia się jak polskie e, dwuznak "ει" wymawia się jako i |
| Ζ ζ | ζητα [zita] | z | wymawia się jak polskie z |
| Η η | ητα [ita] | i | wymawia się jak polskie i |
| Θ θ | τητα [thita] | th | wymawia się jak angielskie th w "both" |
| Ι ι | γιωτα [jota] | i | wymawia się jak polskie i lub j |
| Κ κ | καπα [kapa] | k | wymawia się jak polskie k, jeśli po k występuje e, to całość wymawia się kie; połączenie "γκ" wymawia się jak g |
| Λ λ | λαμδα [lamdha] | l | wymawia się jak polskie l |
| Μ μ | μι [mi] | m | wymawia się jak polskie m |
| Ν ν | νι [ni] | n | wymawia się jak polskie n |
| Ξ ξ | ξι [ksi] | x | wymawia się jak polskie ks |
| Ο ο | ομικρον [omikron] | o | wymawia się jak polskie o, dwuznak "οι" wymawia się jako i, a dwuznak "ου" wymawia się jako u |
| Π π | πι [pi] | p | wymawia się jak polskie p |
| Ρ ρ | ρο [ro] | r | wymawia się jak polskie r |
| Σ σ,ς | σιγμα [sighma] | s | wymawia się jak polskie s, znak "ς" stawia się tylko na końcu wyrazu |
| Τ τ | ταυ [taf] | t | wymawia się jak polskie t |
| Υ υ | ιψιλον [ipsilon] | i | wymawia się jak polskie i, po samogłoskach "α" i "ε" wymawia się jako f lub w, dwuznak "ου" wymawia się jako u |
| Φ φ | φι [fi] | f | wymawia się jak polskie f |
| Χ χ | χι [hi] | h, ch | wymawia się jak polskie h lub ch, jeśli po h występuje e, to całość wymawia się hie |
| Ψ ψ | ψι [psi] | ps | wymawia się jak polskie ps |
| Ω ω | ομεγα [omegha] | o | wymawia się jak polskie o |
Najlepsze klipy video na Twoją komórkę!!!